بارداری پوچ یا حاملگی مولار از علت تا تشخیص و درمان

بارداری پوچ یا Blighted Ovum نوعی بارداری ناموفق است که در آن تخم بارورشده وارد رحم می‌شود و کیسه بارداری تشکیل می‌گردد، اما جنین در آن رشد نمی‌کند. در چنین شرایطی بدن نشانه‌های اولیه بارداری مانند قطع عادت ماهانه، حساسیت سینه‌ها و حتی تست مثبت بارداری را نشان می‌دهد، ولی پس از مدتی به دلیل نبود جنین واقعی، علائم بارداری کاهش می‌یابند. این وضعیت معمولاً در هفته‌های اول بارداری (بین هفته ۷ تا ۱۲) تشخیص داده می‌شود و یکی از دلایل شایع سقط‌های زودرس است.

علت اصلی بارداری پوچ معمولاً مشکلات ژنتیکی یا کروموزومی در تخم بارورشده است که مانع از رشد طبیعی جنین می‌شود. عواملی مانند سن بالای مادر، سابقه بارداری ناموفق، مشکلات هورمونی و اختلالات اسپرم یا تخمک نیز می‌توانند احتمال بروز آن را افزایش دهند. بیشتر اوقات، بدن به‌طور طبیعی این بارداری را دفع می‌کند، اما در برخی موارد نیاز به مداخله پزشکی وجود دارد. پس از یک بارداری پوچ، معمولاً با مراقبت‌های پزشکی و زمان کافی، امکان داشتن بارداری سالم در آینده وجود خواهد داشت.

بارداری پوچ چه زمانی اتفاق می افتد؟

بارداری پوچ معمولاً در سه‌ماهه اول بارداری رخ می‌دهد و اغلب بین هفته‌های ۷ تا ۱۲ تشخیص داده می‌شود. در این نوع بارداری، تخم بارورشده وارد رحم می‌شود و کیسه بارداری تشکیل می‌گردد، اما به دلیل اختلالات ژنتیکی یا کروموزومی، جنین رشد نمی‌کند. بسیاری از زنان در ابتدا علائم طبیعی بارداری مانند تأخیر در قاعدگی، حساسیت سینه و تست مثبت بارداری را تجربه می‌کنند، اما پس از چند هفته علائم کاهش یافته یا لکه‌بینی و خونریزی آغاز می‌شود.

در اغلب موارد، بارداری پوچ به‌طور طبیعی منجر به سقط زودرس می‌شود، زیرا بدن متوجه رشد نکردن جنین می‌شود و با خونریزی آن را دفع می‌کند. سونوگرافی تنها روش قطعی برای تشخیص این وضعیت است؛ در سونوگرافی کیسه بارداری دیده می‌شود اما جنینی داخل آن وجود ندارد. بنابراین بارداری پوچ معمولاً در همان مراحل ابتدایی و پیش از آن‌که جنین به‌طور کامل شکل بگیرد، اتفاق می‌افتد.

علائم بارداری پوچ

بارداری پوچ می تواند در اوایل بارداری اتفاق بیفتد زمانی که دقیقا نمی دانستید باردار هستید. در موارد دیگر، ممکن است علائم بارداری مانند عقب افتادن قاعدگی یا مثبت شدن تست بارداری را مشاهده کنید. در برخی موارد ممکن است علائم اولیه بارداری مانند حساسیت سینه ها و تهوع صبحگاهی را داشته باشید. در سایر مواقع علائم شما شبیه علائم سقط جنین است که می توان به موارد زیر اشاره نمود:

• خونریزی واژینال، لکه بینی، خونریزی خفیف
• گرفتگی خفیف یا متوسط در ناحیه لگن و شکم

تنها راه برای تایید بارداری پوچ سونوگرافی است. در سونوگرافی کیسه حاملگی بررسی می شود که جنینی در داخل آن وجود ندارد.

بیشتر بخوانید: علت عقب افتادن پریود

علت حاملگی پوچ

بارداری پوچ معمولاً به دلیل مشکلات کروموزومی یا ژنتیکی در طول تقسیم سلولی ایجاد می شود. در طول لقاح، تخمک مدت کوتاهی پس از لقاح توسط اسپرم شروع به تقسیم می کند. حدود ده روز بعد، سلول ها یک جنین تشکیل داده اند. با تخمک سوخته، جنین پس از لقاح هرگز تشکیل نمی شود یا رشد آن متوقف می شود. در این حالت بارداری پوچ ایجاد می شود که در حقیقت شما علائم بارداری دارید اما جنینی در حال رشد نمی باشد.

سقط در بارداری پوچ چگونه اتفاق می افتد

سقط بارداری پوچ باعث خونریزی واژینال و گرفتگی شکم می شود. این خونریزی در سقط جنین معمولاً شدیدتر از دوره قاعدگی معمولی شما احساس می شود. برای تسکین گرفتگی عضلات می توانید از داروهای بدون نسخه مانند استامینوفن استفاده کنید. از بلند کردن اشیاء سنگین یا ورزش شدید خودداری کنید زیرا می تواند خونریزی شما را افزایش دهد. ممکن است تا چند هفته بعد از سقط لکه بینی ادامه داشته باشد.

تشخیص بارداری پوچ

تشخیص بارداری پوچ معمولاً با ترکیبی از علائم بالینی، آزمایش خون و سونوگرافی انجام می‌شود. در مراحل اولیه، زنان ممکن است علائم بارداری طبیعی مانند تأخیر قاعدگی، حالت تهوع یا حساسیت سینه را تجربه کنند، اما این علائم با گذشت زمان کاهش می‌یابند یا خونریزی‌های غیرطبیعی ظاهر می‌شوند. پزشک با بررسی تاریخچه قاعدگی، آزمایش هورمون بارداری (β-hCG) و انجام معاینه فیزیکی، می‌تواند به وجود مشکلی مشکوک شود.

سونوگرافی مهم‌ترین ابزار قطعی تشخیص است. در بارداری پوچ، کیسه بارداری در رحم مشاهده می‌شود، اما جنین یا کیسه زرده (yolk sac) قابل شناسایی نیست. بسته به زمان انجام سونوگرافی، پزشک ممکن است توصیه کند چند هفته بعد سونوگرافی تکرار شود تا رشد جنین یا عدم آن کاملاً مشخص شود. در برخی موارد، کاهش یا ثابت ماندن سطح β-hCG در آزمایش خون نیز می‌تواند نشانه توقف رشد جنین باشد و کمک می‌کند تا تشخیص قطعی داده شود.

📌 نکات مهم در تشخیص:

• پیگیری و تکرار آزمایش‌ها برای تشخیص قطعی
• ترکیب علائم بالینی و آزمایش هورمون بارداری
• سونوگرافی برای بررسی کیسه بارداری و رشد جنین

سوالات متداول بارداری پوچ

بارداری پوچ چقدر شایع است؟

بارداری پوچ اولین علت سقط جنین در سه ماهه اول است.

بارداری پوچ چه عوارضی دارد؟

از جمله عوارض بارداری پوچ می توان به خونریزی، عفونت، زخم و پارگی در رحم اشاره نمود.

آیا بارداری پوچ سقط جنین محسوب می شود؟

بله، بارداری پوچ سقط جنین است. سقط جنین از دست دادن بارداری قبل از هفته بیستم است. تخمک سوخته به عنوان سقط زودرس در نظر گرفته می شود زیرا قبل از هفته 13 بارداری اتفاق می افتد.