سندرم تخمدان پلی کیستیک به انگلیسی PCOS، یک اختلال هورمونی شایع در بین زنان در سنین باروری است که در آن عدم تعادل در سطح هورمونهای زنانه استروژن و پروژسترون ایجاد شده و تخمک گذاری انجام نمیشود و هورمون مردانه آندروژن افزایش می یابد. همچنین مقاومت به هورمون انسولین نیز وجود دارد. در ادامه این مطلب به توضیحات بیشتری درباره سندرم تخمدان پلی کیستیک یا PCOS و تنبلی تخمدان می پردازیم با ما همراه باشید.
علائم سندرم تخمدان پلی کیستیک
برای تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک، شخص باید دو علامت از سه علامت ذکر شده را داشته باشد.
- نامنظمی قاعدگی (قطع یا طولانی شدن دورههای پریود)
- افزایش موهای زائد روی صورت، چانه، سینه یا شکم (هیرسوتیسم)
- جوشهای پوستی مداوم یا شدید بهویژه در ناحیه صورت و کمر
- چرب شدن پوست و ریزش موی سر بهدلیل افزایش هورمون مردانه
- افزایش وزن یا چاقی شکمی
- مشکل در بارداری یا ناباروری به علت عدم تخمکگذاری منظم
- تیرگی پوست در نواحی گردن، زیر بغل یا کشاله ران (آکانتوز نیگریکانس)
- تخمدانهای بزرگ با فولیکولهای کوچک متعدد در سونوگرافی
- خستگی مزمن یا تغییرات خلقی مانند اضطراب و افسردگی
- مقاومت به انسولین و تمایل به بالا رفتن قند خون
علائم تنبلی تخمدان
علت سندرم تخمدان پلی کیستیک
سندرم تخمدان پلیکیستیک یا PCOS یک اختلال هورمونی شایع در میان خانمهای سن باروری است. علت دقیق بروز این سندرم هنوز بهطور کامل مشخص نیست، اما پزشکان معتقدند که چند عامل همزمان در ایجاد آن نقش دارند. مهمترین عامل، عدم تعادل هورمونی است؛ بهطوری که سطح هورمونهای مردانه (آندروژنها) در بدن زنان افزایش مییابد و همین موضوع باعث اختلال در تخمکگذاری و بروز کیستهای کوچک در تخمدان میشود.
یکی دیگر از دلایل اصلی، مقاومت به انسولین است. در این حالت، بدن به درستی به هورمون انسولین پاسخ نمیدهد، در نتیجه قند خون افزایش پیدا میکند و بدن برای جبران، انسولین بیشتری تولید میکند. افزایش انسولین به نوبه خود باعث تحریک تخمدانها برای ترشح بیشتر آندروژن میشود.
عوامل ژنتیکی نیز در بروز این اختلال نقش مهمی دارند؛ بهطوری که اگر مادر یا خواهر فرد به PCOS مبتلا باشند، احتمال بروز آن در سایر اعضای خانواده بیشتر است. همچنین اضافهوزن، استرس زیاد و سبک زندگی ناسالم میتوانند خطر ابتلا را افزایش دهند.
علت دقیق آن ناشناخته است. اما برخی عوامل را در ایجاد آن دخیل می دانند از جمله:
- وراثت
- عوامل محیطی
- التهاب
- استرس
- مقاومت به انسولین
- چاقی
عوارض سندرم تخمدان پلی کیستیک
- ناباروری
- سقط جنین یا مرده زایی
- دیابت بارداری یا فشار خون بارداری
- سندرم متابولیک: شامل فشارخون بالا، قندخون بالا، چربی بالا
- چاقی
- سرطان رحم
- اضطراب و افسردگی
- درد مزمن لگن
- دیابت نوع ۲
- بیماری قلبی-عروقی
روش تشخیص سندرم تخمدان پلی کیستیک
- شرح حال و معاینه فیزیکی کامل
- سونوگرافی از رحم و تخمدان ها
- آزمایش خون و بررسی هورمونی
پزشک متخصص شما با استفاده از سه فاکتور بالا ، تشخیص PCOS را برای شما می گذارد.
درمان تخمدان پلی کیستیک
مهمترین اصل در درمان تخمدان پلی کیستیک، تغییر سبک زندگی است. رژیم غذایی کم کالری و حاوی میوه ها، سبزیجات و غلات کامل و ورزش منظم بهترین درمان خصوصا در افراد چاق محسوب می شود. حتی کاهش ۵ تا ۱۰ درصد از وزن بدن میتواند تا حدود زیادی باعث بهبود تخمک گذاری و تنظیم چرخه قاعدگی شود و شانس بارداری را افزایش دهد. تنبلی تخمدان یکی از مهمترین عوامل ناباروری در خانم ها بشمار میرود. برای درمان ناباروری در رشت به بهترین متخصص مراجعه نمایید.
برای مطالعه بیشتر درباره ناباروری کلیک کنید.
دارو برای درمان تخمدان پلی کیستیک
اگر قصد بارداری ندارید قرص های ترکیبی ضد بارداری و همچنین قرص های پروژسترونی میتوانند به تنظیم قاعدگی شما کمک کنند. برای درمان نازایی، داروهای تحریک تخمک گذاری مثل کلومیفن و لتروزول و متفورمین مناسب هستند. متفورمین مقاومت به انسولین را کاهش داده و در پیشگیری از سندرم متابولیک و دیابت نوع ۲ موثر است و به کاهش وزن و تخمک گذاری هم کمک میکند.
برای درمان موهای زائد و علائم مردانه از داروهای ضد هورمون مردانه مثل اسپیرونولاکتون و فیناستراید استفاده می شود و همچنین الکترولیز و لیزر انجام می شود.
سخن پایانی
سندرم تخمدان پلی یکستیک یکی از مشکات شایع هورمونی در خانم ها می باشد. PCOS می تواند باعث قاعدگی های نامنظم، رشد موهای زائد، آکنه، ناباروری و افزایش وزن شود. زنان مبتلا به PCOS ممکن است تخمک گذاری نداشته باشند، سطح آندروژن بالایی داشته باشند و کیست های کوچک زیادی روی تخمدان ها داشته باشند. در صورت مشاهده علائم PCOS هرچه سریع تر به متخصص زنان مراجعه کنید. برای مشاوره با دکتر زنان در رشت، دکتر یاسمن مددی می توانید از طریق راه های ارتباطی زیر اقدام کنید.
