یکی از 5 علت شایع مرگ و میر در زنان سرطان تخمدان می باشد. سرطان تخمدان در حالتی ایجاد می شود که سلول های غیرطبیعی در تخمدان شروع به رشد کنند. سرطان تخمدان در زنان یک بیماری جدی است که میتواند منجر به مشکلات جدی در زنان شود. این نوع سرطان رایج نیست و تشخیص آن دشوار است. بسیاری از زنان مبتلا به سرطان تخمدان در مراحل اولیه هیچ نوع نشانه یا علامتی ندارند.
با این حال برخی از علائم سرطان تخمدان را به طور کلی می توان بیان کرد. در ادامه این مطلب از سایت دکتر یاسمن مددی بهترین متخصص زنان رشت می خواهیم به مهمترین علامت سرطان تخمدان، طول عمر بیماران سرطان تخمدان، تشخیص سرطان تخمدان با سونوگرافی، علائم سرطان رحم و تخمدان و… بپردازیم با ما همراه باشید.
سرطان تخمدان چیست؟
سرطان تخمدان (Ovarian Cancer) یکی از جدیترین و درعینحال خاموشترین انواع سرطانهای زنانه است، زیرا در مراحل اولیه معمولاً علائم مشخصی ندارد و اغلب زمانی تشخیص داده میشود که به سایر بخشهای شکم گسترش یافته است. این سرطان از سلولهای سطح تخمدان یا بافتهای درونی آن منشأ میگیرد و اگر بهموقع شناسایی شود، بهخوبی قابل درمان است.
علت سرطان تخمدان در زنان
سرطان تخمدان زمانی اتفاق می افتد که تغییرات در ماده ژنتیکی (DNA) ایجاد شود. اغلب، علت دقیق این تغییرات ژنتیکی مشخص نیست. بیشتر سرطان های تخمدان ناشی از تغییرات ژنتیکی است که در طول زندگی شما اتفاق می افتد. اما گاهی اوقات این تغییرات ژنتیکی ارثی است و شما با آنها متولد می شوید. سرطان تخمدان که در اثر تغییرات ژنتیکی ارثی ایجاد می شود، سرطان تخمدان ارثی نامیده می شود.
همچنین تغییرات ژنتیکی خاصی وجود دارد که می تواند خطر ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش دهد، از جمله تغییراتی به نام BRCA1 و BRCA2. این دو تغییر همچنین خطر ابتلا به سرطان سینه و سایر سرطان ها را افزایش می دهد.
نکته: BRCA1 و BRCA2 دو ژن از مجموعه ژنهای انسان هستند که وظیفه اصلی آنها کنترل سلامت DNA و ترمیم جهش ها و آسیب های وارده به DNA است.
علاوه بر ژنتیک، سبک زندگی و محیط می تواند بر خطر ابتلا به سرطان تخمدان تأثیر بگذارد.
علائم سرطان تخمدان
در مراحل اولیه سرطان تخمدان ممکن است علائم مشهودی را احساس نکنید. اما در مراحل پیشرفته بیماری علائم سرطان تخمدان می تواند شامل موارد زیر باشد:
- ورم یا نفخ شکم و درد شکم و لگن و کمردرد
- بی اشتهایی و سوءهاضمه
- تغییرات در عادات دفع مثل یبوست یا اسهال
- نیاز سریع به دفع ادرار و تکرر ادرار
- خونریزی واژینال بعد از یائسگی
- کاهش وزن
پیشگیری از سرطان تخمدان
برای جلوگیری از سرطان تخمدان، میتوانید اقداماتی انجام دهید که به حفظ سلامتی تخمدانهای خود کمک کنید، این اقدامات عبارتند از:
- مراقبت از سلامتی خود: مراقبت از سلامتی خود، شامل تغذیه سالم و جلوگیری از افزایش وزن، خواب کافی، ورزش منظم و کاهش استرس است.
- مصرف مکملهای غذایی: مصرف مکملهای غذایی مختلف، از جمله ویتامین D و کلسیم میتواند به حفظ سلامتی تخمدانها کمک کند.
- اجتناب از سیگار و مواد مخدر( حتی در معرض دود سیگار هم نباشید)
- استفاده از قرص های ضد بارداری
- همچنین بارداری های متعدد نیز ریسک ابتلا به سرطان تخمدان را کاهش می دهد.
- مراجعه به پزشک: مراجعه به پزشک برای بررسی سلامتی تخمدانها و تشخیص سریع سرطان تخمدان میتواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کند.
به طور کلی، حفظ سلامتی عمومی خود و مراعات اصول سلامتی میتواند به جلوگیری از سرطان تخمدان کمک کند.
✅بیشتر بخوانید: تست پاپ اسمیر
چه کسانی بیشتر در معرض ابتلا به سرطان تخمدان هستند؟
برخی از افراد بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان تخمدان هستند. این افراد کسانی هستند که:
- سابقه خانوادگی سرطان تخمدان در مادر، دختر یا خواهر دارند
- تغییرات ارثی در ژن های BRCA1 یا BRCA2 دارند
- برخی بیماری های ژنتیکی دیگر مانند سندرم لینچ را دارند
- اندومتریوز دارند
- درمان جایگزین هورمونی انجام داد
- دارای اضافه وزن یا چاقی
- قد بلند هستند
- مسن تر هستند
- سرطان تخمدان بعد از یائسگی نیز شایع است
- دچار سرطان سینه یا روده شده باشند.
- دیابت داشته باشند.
- قاعدگی زودهنگام و یائسگی دیررس( بعد از ۵۵ سالگی) داشته باشند.
- ناباروری و یا فرزندی نداشته اند.
درمان سرطان تخمدان
درمان سرطان تخمدان بستگی به مرحلهی بیماری، نوع سلولهای درگیر، سن بیمار و وضعیت عمومی سلامت دارد. هدف از درمان، حذف تومور، جلوگیری از گسترش سلولهای سرطانی و افزایش طول عمر بیمار با کیفیت زندگی مناسب است. معمولاً از ترکیبی از چند روش درمانی شامل جراحی، شیمیدرمانی و درمانهای هدفمند استفاده میشود تا بهترین نتیجه بهدست آید.
🔹 جراحی (Surgery)
جراحی، اولین و مؤثرترین روش درمان سرطان تخمدان است. در مراحل اولیه، جراح سعی میکند تخمدان مبتلا و بافتهای اطراف آن را خارج کند، اما در مراحل پیشرفتهتر ممکن است نیاز به برداشتن هر دو تخمدان، رحم، لولههای فالوپ، غدد لنفاوی و حتی بافتهای درگیر در لگن یا شکم باشد. این جراحی بهصورت باز (لاپاراتومی) یا با روش کمتهاجمیتر (لاپاراسکوپی) انجام میشود. هر چه میزان بافت سرطانی باقیمانده کمتر باشد، شانس موفقیت درمان بالاتر خواهد بود.
🔹 شیمیدرمانی (Chemotherapy)
پس از جراحی، اغلب بیماران برای از بین بردن سلولهای سرطانی باقیمانده نیاز به شیمیدرمانی دارند. داروهای شیمیدرمانی مانند کربوپلاتین (Carboplatin) و پاکلیتاکسل (Paclitaxel) بهصورت تزریقی در فواصل مشخص (معمولاً هر ۳ هفته) تجویز میشوند. در برخی موارد، شیمیدرمانی قبل از جراحی انجام میشود تا اندازه تومور کاهش یابد و جراحی راحتتر صورت گیرد. عوارض موقت شیمیدرمانی شامل تهوع، ریزش مو، خستگی و کاهش گلبولهای سفید است که معمولاً پس از پایان درمان برطرف میشوند.
🔹 درمان هدفمند (Targeted Therapy)
درمان هدفمند روشی نوین است که در آن داروها بهطور خاص سلولهای سرطانی را هدف قرار میدهند، بدون اینکه به سلولهای سالم آسیب زیادی وارد کنند. داروهایی مانند Bevacizumab (آواستین) و PARP inhibitors (مثل Olaparib و Niraparib) از جمله درمانهای هدفمند مؤثر در سرطان تخمدان هستند. این داروها رشد تومور را مهار کرده و به بدن فرصت میدهند تا سلولهای سرطانی را از بین ببرد.
🔹 ایمنیدرمانی (Immunotherapy)
ایمنیدرمانی به بدن کمک میکند تا با استفاده از سیستم ایمنی خود، سلولهای سرطانی را شناسایی و نابود کند. این روش هنوز برای سرطان تخمدان در حال بررسی و توسعه است، اما در بیماران مقاوم به درمانهای معمول میتواند مفید باشد.
🔹 پرتودرمانی (Radiation Therapy)
اگرچه پرتودرمانی در درمان اولیه سرطان تخمدان کاربرد محدودی دارد، اما در برخی موارد برای کاهش اندازه تومورهای باقیمانده یا کنترل درد و خونریزی در مراحل پیشرفته مورد استفاده قرار میگیرد.
🔹 مراقبتهای حمایتی و پس از درمان
درمان سرطان تخمدان فقط محدود به از بین بردن سلولهای سرطانی نیست. مراقبتهای بعد از درمان شامل تغذیه مناسب، فعالیت بدنی ملایم، کنترل روحیه و چکاپهای منظم است. بیمار باید هر چند ماه یکبار تحت آزمایش خون (CA-125)، سونوگرافی یا سیتیاسکن قرار گیرد تا احتمال بازگشت بیماری بهموقع شناسایی شود. حمایت روانی و مشاوره نیز در بهبود کیفیت زندگی بیمار نقش مهمی دارد.
برای تعیین وقت مشاوره و معاینه با بهترین متخصص زنان رشت، دکتر یاسمن مددی کلیک کنید.
